تاثیر یک واریته ی ژنتیکی بر شکل بدن و خطر ابتلا زنان به دیابت
12 اکتبر 2015- با توجه به تحقیقات ارائه شده در نشست سالانه ی جامعه ژنتیک انسانی آمریکا در بالتیمور(ASHG 2015 )، یک واریته ی ژنی که در نزدیکی ژن KLF14 قرار دارد، صدها ژن حاکم بر مقدار و محل تجمع چربی در بدن زنان را کنترل کرده و بر خطر ابتلا آنان به دیابت نوع 2 تاثیر می گذارد.
پرفسور Kerrin Small از کالج کینگ لندن و نویسنده ارشد این مطالعه می گوید: به طور خاص، آللهای مختلف و یا نسخه های مختلفی از این واریته موجب می شوند سلول های چربی ذخیره شده به نحو متفاوتی عمل کنند. در سطح کل بدن، این تفاوت بین آللها با تغییرات کلی وزن و یا شاخص توده بدنی همراه نیست، اما بر اندازه ی دور باسن زنان و خطر ابتلا آنان به دیابت نوع 2 تاثیر می گذارند.
او می گوید: مطالعات قبلی نشان داده اند که به طور متوسط، احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 در زنانی که چربی بدنیشان در باسن تجمع یافته است-کسانی که شکل بدنی آنها به شکل گلابی است - به میزان قابل توجهی کمتر از افرادی با باسن کوچکتر است. با نگاهی به واریته ی مورد مطالعه ی ما در مطالعات ژنومی گسترده مشخص گردید اندازه ی دور باسن زنانی که یک آلل خاص از این واریته را دارند بزرگتر از زنانی است که الل دیگر را دارند ، داشتن الل اول اثر محافظتی در برابر دیابت دارد.
این ژن که در نزدیکی ژنKLF14 قرار دارد پروتئینی را کد می کند که به طور مستقیم بیان صدها ژن دیگر در بافت چربی را تنظیم می کند، این پروتئین توسط پرفسور Smallو همکارانش کشف شد.
نقش پذیری ژن KLF14 ، مادری (maternally imprinted) است، به این معنا که بیان ژنKLF14 در یک فرد و اثرات حاصل از آن بر روی بافت چربی توسط نسخه ای از ژن که از مادر به ارث رسیده است، تعیین می شود و آلل پدر بر مقدار این پروتئین تنظیمی تاثیر نمی گذارد.
محققان برای اولین بار در یک مطالعه گسترده ی ژنومی بر روی یک جمعیت بزرگ، رابطه بین ژن نزدیک به KLF14 و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را شناسایی کردند. همانند بسیاری از این نوع مطالعات، اثر این ژن بر روی خطر ابتلا به دیابت متوسط است ، هر چند از نظر آماری قابل توجه بود.با این حال، هنگامی که پرفسور Smallو همکارانش بر یک جمعیت خاص از زنانی که این آلل را از مادران خود به ارث برده بودند تمرکز کردند، اندازه این تاثیر افزایش یافت.
پرفسور Smallمی گوید: این یافته ها دارای اشارات مهمی در رویکردهای شخصی تر برای تشخیص و درمان بیماری است، اگر ما بتوانیم ژن ها و محصولات پروتئینی را که بر خطر ابتلا به دیابت تاثیر می گذارند حتی برای گروه خاصی از افراد شناسایی کنیم، ممکن است بتوانیم روشهای درمانی و پیشگیری موثرتری را که متناسب با افراد آن گروه است، طراحی کنیم.
محققان در حال بررسی علت مشاهده ی این اثر تنها در زنان هستند،آنها دریافتند که مقدار پایه ی mRNA نسخه برداری شده از ژنKLF14( پیش ساز پروتئین KLF14)در زنان بالاتر از مردان است،این امکان وجود دارد که یک اثر آستانه ای در این موضوع نقش داشته باشد که در آن غلظت این پروتئین در مردان به ندرت یا هرگز به مقدار لازم برای ایجاد افزایش خطر ابتلا به دیابت نمی رسد، فرضیه دیگر این است که نوع مختلفی از یک پروتئین وابسته به جنس ممکن است با پروتئینKLF14 در تعامل باشد که سبب افزایش یا کاهش اثر آن در زنان و مردان می گردد.
برای آزمایش این ایده، پرفسور Smallو همکارانش در حال بررسی مکانیسم هایی هستند که توسط آن واریته ی نزدیک بهKLF14،بیان این ژن (KLF14) و همچنین بسیاری از ژن های تنظیم شده توسطKLF14 را تحت تاثیر قرار می دهد، که بنوبه ی خود بر الگوی ذخیره سازی چربی و خطر ابتلا به دیابت تاثیر می گذارد. پرفسور Small می گوید: در نهایت، ما امیدواریم مدل جامعی را برای پیش بینی تاثیر ژنها بر خطر ابتلا زنان به دیابت نوع 2 را ارائه دهیم.
منبع: